🇵🇱 PL ISH
A2 · Урок · 2026-07-02
Смешное / запоминающееся
[00:04:38] ALEKSIEJ ↔ TEACHER: «ALEKSIEJ: «Dwa, trzy czasa szół doszcz.» — TEACHER: «O Chryste. … A czemu ty mi wklejasz słowo czas? Dwie, trzy godziny, Aleksieju.» — ALEKSIEJ: «Przepraszam. Jeśli nie włączył mój mózg.» — TEACHER: «Ale ty wstajesz o szóstej. Jak to się nie włączył?»»
Русское «два-три часа» упорно лезло как «czasa» — po polsku время в часах это godziny. Мозг Алексея «не включился», хотя он с шести на ногах.
[00:21:24] ANIA ↔ TEACHER: «ANIA: «A pająk? Co to? To jest śniadanie?» — TEACHER: «Nie daj Boże mieć takie śniadanie.» — ANIA: «O oj mama.»»
Аня приняла паука (pająk) за элемент завтрака. «Не дай Бог такой завтрак».
[00:44:37] ALEKSIEJ ↔ TEACHER: «ALEKSIEJ: «Dwa komputera.» — TEACHER: «Ja nie chcę rosyjskiego. Ja chcę polski.» — ALEKSIEJ: «To dwa komputery.»»
Русское «два компьютерА» против польского dwa komputerY — Наталья коротко: русского не хочу, хочу польский.
[00:51:32] TEACHER: «TEACHER: «Młodzieniec to nie jest małe dziecko. To taki chłopak w wieku od osiemnastu lat i trochę wyżej. To takie ciacho. Mmm, młodzieniec.»»
Определение słowa młodzieniec по Наталье: юноша 18+, «такой красавчик» (ciacho — сленг «пирожок»).
[01:04:47] ALEKSIEJ: «ALEKSIEJ (wracając z salki wcześniej): «Ja slučajno wróciłem się раньше.»»
Идеальное эхо Андреевого «Ja wróciłem się» из прошлого урока — тот же русизм «вернулся» с się, теперь от Алексея, да ещё «случайно».
[01:30:02] TEACHER: «TEACHER: «Jak było bardzo dużo nerwów, no sorry. No co zrobisz? To kiedyś dotrze.»»
Прощание после самого плотного грамматического урока сезона: «если было много нервов — sorry, когда-нибудь дойдёт».
Ключевые моменты
LEKCJA 18 — liczebnik główny. Две формулы, «więcej nie ma»: если после числительного Mianownik — глагол во множественном (dwie studentki były); если Dopełniacz — глагол в ед. числе среднего рода (pięć studentek było, dwóch studentów było). Время неважно — było/jest/będzie.
Вопрос: ile? / ilu? Всегда + D.: ile kobiet, książek, stołów (не-мужчины) / ilu mężczyzn, chłopców, Polaków (m-os.). Глагол — ед. ч. ср. рода: «Ile studentek było na uczelni?», «Ilu pacjentów czeka?»
2, 3, 4 (не-мужчины): dwa/dwie, trzy, cztery + Mianownik lm. + глагол во мн.: dwa stoły stoją, trzy psy idą, cztery nauczycielki tłumaczą. То же для 22, 23, 24…: dwadzieścia dwa stoły stoją. НО: dwadzieścia jeden — уже D.: dwadzieścia jeden komputerów!
5+ (не-мужчины): pięć, sześć… + D. lm. + глагол ед. ср.: pięć dziewczynek, dziesięć piłek, trzydzieści jeden kobiet było. Всё, что кончается на 5-9, 0 и 1 — Dopełniacz.
Мужчины 2-4 — двойная система: dwaj / trzej / czterej + M. + глагол мн. (dwaj mechanicy pracują) ИЛИ dwóch / trzech / czterech + D. + глагол ед. ср. (dwóch mechaników pracuje). Обе правильны, но вторая намного частотнее: к составным числам можно добавлять только её (dwudziestu dwóch, stu dwóch — «dwaj/trzej/czterej nigdzie się nie dodaje»).
Мужчины 5+: 5-10 → -ciu (pięciu, sześciu, siedmiu, ośmiu, dziewięciu, dziesięciu); 11-40 → твёрдое -stu (dwunastu, osiemnastu, dwudziestu jeden, czterdziestu); сотни: stu, dwustu, trzystu, czterystu, а от 500 меняется середина: pięciuset, sześciuset. + D. + глагол ед. ср.: «dwunastu studentów było». В составном числе для мужчин склоняется каждое слово до тысячи (stu pięćdziesięciu dziewięciu); tysiąc — обычное существительное (dwa tysiące).
Глагол dokonany не имеет настоящего: Dmytro: «czy mogę przyszli?» — только przyszło (прошлое) или przyjdzie (будущее); wybrać się → wybrało się / wybierze się (внутри brać!). Настоящее — только у niedokonanych.
na dworze ≠ na ulicy: «на улице (не дома)» = na dworze; na ulicy — только про проезжую часть, po której jeżdżą samochody (иначе na drodze). Andrei: «dwadzieścia stopni na ulicy» → na dworze. Natalia написала в чат.
Pracuje człowiek — sprzęt działa: работает человек, мозг, мышцы; техника (klimatyzacja, laptop, lodówka) działa albo nie działa. «Klimatyzacja w nocy działała» (Dmytro: «pracowała» — предсказали в ep17, добили тут).
Новая лексика
| PL | RU | Грамматика | Заметка |
|---|
| ile? + D. / ilu? + D. (mężczyźni) |
сколько? (не-муж. / мужская группа) |
+ D. + czasownik lp. n. |
Ile kobiet tańczy? Ilu mężczyzn tańczy? Глагол всегда ед. ч. ср. рода, время любое. |
| dwa/dwie, trzy, cztery + M. lm. |
2-4 + Mianownik мн. ч. |
+ czasownik l.mn. |
Dwa stoły stoją, cztery nauczycielki tłumaczą. Работает и для 22/23/24. Нельзя «trzy poduszek» — «wy nawet w swoim języku tak nie powiecie». |
| dwaj / trzej / czterej + M. == dwóch / trzech / czterech + D. |
двое/трое/четверо мужчин — две равноправные схемы |
M.+lm. / D.+lp. n. |
Dwaj mechanicy pracują = dwóch mechaników pracuje. Вторая частотнее: составные — только dwudziestu dwóch, stu dwóch. |
| pięciu, sześciu… dwunastu… dwudziestu jeden + D. |
5+ мужчин |
m-os. + D. + czasownik lp. n. |
5-10 → -ciu; 11-40 → -stu; сотни stu/dwustu/trzystu/czterystu, от 500 — pięciuset (середина). Склоняется каждая часть числа до tysiąca. |
| czasownik dokonany — brak czasu teraźniejszego |
у совершенного вида нет настоящего |
dk: przeszły albo przyszły |
przyszło / przyjdzie (nie «przychodzi» от przyjść); wybrało się / wybierze się. Вопрос Dmytra «czy mogę przyszli?» — nie можно. |
| wąż → węże → wężów |
змея: чередование ą → ę |
m, M. l.mn. węże, D. l.mn. wężów |
«Wymiana ą na ę»; ż stwardniałe → окончание -e. Как dąb→dęby, ząb→zęby (L7 чит). |
| na dworze |
на улице (снаружи, не дома) |
Msc. |
НЕ «na ulicy» (это проезжая часть; иначе na drodze). «Dwadzieścia stopni na dworze». Natalia написала в чат «Na dworze». |
| sprzęt działa / nie działa |
техника работает / не работает |
działać, 3 os. |
«Pracuje człowiek, móżdżek, mięśnie. A klimatyzacja to sprzęt (устройство) — może działać albo nie działać». Chat: «Sprzęt działa / nie działa», «Pracuje człowiek». |
| iść / chodzić po + B. |
идти за (чем-то, кем-то) |
po + Biernik |
Andrei: «chodziłem za kawą» → «po kawę». Po chleb, po lekarza, po wyniki badań — «за» = po + B. |
| potrzebować + D. |
нуждаться (в чём) |
+ Dopełniacz |
«Nie potrzebuję klimatyzacji» (Andrei: «klimatyzacja»). Как в ep17: potrzebujemy paragonu. |
| w okularach ≠ z okularami |
в очках (на носу) ≠ с очками (в руках) |
Msc. / N. |
«Jeżeli mają na oczach — w okularach; w rękach — z okularami». Dwoje dzieci w okularach. |
| młodzieniec |
юноша, молодой человек (18+) |
m, l.mn. młodzieńcy, D. młodzieńców |
«Nie małe dziecko — chłopak od osiemnastu lat. To takie ciacho». -ec → -cy (jak chłopcy). |
| miłośnik |
любитель, поклонник |
m, l.mn. miłośnicy, D. miłośników |
k → cy (jak Polak → Polacy). Miłośnik kina, miłośnik zwierząt. |
| drań |
негодяй, мерзавец |
m, l.mn. dranie, D. drani |
«Określenie na mężczyznę, który zrobił coś niedozwolonego: Ach, ty draniu!». Po miękkim temacie l.mn. na -e. |
| ciacho |
красавчик (сленг, букв. «пирожное») |
n |
Natalia о młodzieńcu: «to takie ciacho. Mmm». Аппетитный молодой человек. |
| rozkminiać |
соображать, разгадывать (разг.) |
czas. ndk |
Natalia: «Siedzę i tak rozkminiam, co ty dajesz na końcu». Молодёжное; rozkminy — размышления. |
| pająk |
паук |
m, l.mn. pająki, D. pająków |
НЕ męskoosobowy («bo to nie mężczyźni» — ответ на вопрос Андрея, почему не «pający»). Ania думала, что это завтрак. |
| duszno |
душно |
przysł. |
«Nie ma powietrza. Jest duszno» — если не включить кондиционер. |
| wyspany |
выспавшийся |
przym. |
Dmytro (correct!): «Jestem wyspany. Spałem dobrze». Wyspać się — выспаться. |
| zapamiętać ≠ zapomnieć |
запомнить ≠ забыть |
czas. dk |
Ложный друг для украинцев: запам'ятати = zapamiętać (запомнить), а «забыл выключить» = zapomniałem wyłączyć. Dmytro перепутал ровно наоборот. |
| przygarnąć (ze schroniska) |
приютить, взять (из приюта) |
czas. dk + B. |
«Marysia przygarnęła ze schroniska dwa koty». Schronisko — приют (для животных; и горный). |
| wybrać się |
собраться, отправиться (куда-то) |
czas. dk (wybiorę/wybierze się) |
«Na wycieczkę wybrało się pięciu uczniów». В середине brać → наст. времени нет, буд. wybierze się. |
Ошибки и исправления
Ja chodził. Chodziłem za kawą.
→
Chodziłem po kawę.[00:01:16]«Ходил ЗА кофе» → po + B.: po kawę. Пропущенное -em поймал сам. Учебниковая тема L17 (po coś) в реальном бою.
Dzisiaj było dwadzieścia stopni na ulicy. To nie potrzebuję klimatyzacja.
→
…na dworze. Nie potrzebuję klimatyzacji.[00:01:45]Двойная: «на улице» = na dworze (na ulicy — где машины ездят); potrzebować + D. (klimatyzacji). Оффбук-лекция Натальи + chat.
Nie, ja miał na uwadze. Nie w domu.
→
Miałem na uwadze.[00:02:19]Классика: -em в 1 л. прош. (miałem). Зато само выражение mieć na uwadze — хорошее.
Na malunku jest dwa dziecko z okularami.
→
Na obrazku jest dwoje dzieci w okularach.[00:11:30]Тройная: белорусизм «малюнак» → obrazek; dzieci требуют собирательного dwoje (тема вторника); очки на носу — w okularach (в руках — z okularami).
Czterej nauczycieli czekają w zali.
→
Czterej nauczyciele czekają w sali.[00:52:11]После czterej — Mianownik: nauczyciele (nauczycieli — это D.); w sali (не «zali» — озвончение по-русски).
Na wycieczkę wybra się… wybrali się… pięciu uczniów.
→
Wybrało się / wybierze się pięciu uczniów.[01:22:57]После D. (pięciu uczniów) глагол в ед. ср.: wybrało się. Совершенный вид → наст. времени нет: буд. wybierze się (внутри brać — «nie zauważył»).
Dwa mieszkańi.
→
Dwa mieszkania.[00:45:35]Rodzaj nijaki во мн.: -a (mieszkania, jak okna). После 2-4 — Mianownik lm.
Pracowała klimatyzacja już całą noc.
→
Klimatyzacja działała całą noc.[00:07:16][DMYTRO] Запустил главную оффбук-лекцию урока: pracuje człowiek, а sprzęt działa. Chat: «Sprzęt działa / nie działa».
Zapamiętam. Zapamiętałem, żeby wyłączyć.
→
Zapomniałem wyłączyć.[00:07:40][DMYTRO] Ложный друг: укр. запам'ятати = запомнить (zapamiętać), а «забыл» = zapomniałem. Сказал ровно противоположное тому, что хотел.
Ile kobiet tańczę?
→
Ile kobiet tańczy?[00:27:38][DMYTRO] После ile + D. глагол в 3 л. ед.: tańczy (tańczę = я танцую).
Tylko wieczorem takie dwa, trzy czasu. … Dwa, trzy czasa szół doszcz.
→
Dwie, trzy godziny padał deszcz.[00:04:05][ALEKSIEJ] «Час» (единица времени) = godzina; czas — время вообще. «Czas mierzymy w godzinach». Плюс россыпь: szół doszcz → padał deszcz. Родня его же «dwanaście roku» из L16.
No ja już popracował z papierem i z komputerze.
→
Pracowałem z dokumentami i przy komputerze.[00:05:24][ALEKSIEJ] Пропуск -em (pracowałem); «бумаги» = dokumenty; за компьютером = przy komputerze.
Widzimy cztery regału. Regałów.
→
Cztery regały.[00:14:01][ALEKSIEJ] Рефлекс «четыре шкафОВ» — но после 2-4 Mianownik lm.: cztery regały (D. только с 5+: pięć regałów).
Dwadzieścia jeden komputery. … Dwa komputera.
→
Dwadzieścia jeden komputerów. Dwa komputery.[00:44:01][ALEKSIEJ] Зеркальная пара ошибок: 21 → D. lm. (komputerów), а 2 → M. lm. (komputery, не рус. «два компьютерА» — «Ja nie chcę rosyjskiego. Ja chcę polski»).
Osiedmiu? Osiemiu?
→
Ośmiu.[01:11:07][ALEKSIEJ] 8 мужчин = ośmiu (osiem → ośmiu, беглое -e-).
Dziesięciu psów idzie ulicą.
→
Dziesięć psów idzie ulicą.[00:41:29][MARINA] Psy — не męskoosobowe! -u-формы (dziesięciu) только для мужчин; собаки — dziesięć psów.
Mój samochód naprawiało dwaj mechaników.
→
…naprawiało dwóch mechaników. / naprawiali dwaj mechanicy.[01:08:14][MARINA] Нельзя смешивать схемы: dwaj + M. (mechanicy naprawiali) ИЛИ dwóch + D. (mechaników naprawiało). Гибрид dwaj+D. не существует.
Dwadzieściu pacjentów.
→
Dwudziestu pacjentów.[01:28:19][MARINA] 20 мужчин = dwudziestu (dwadzieścia → dwUdziestu, гласная меняется).
Ja spałeś z otwartym oknem.
→
Spałam z otwartym oknem.[00:03:24][ANIA] spałeś = ты (м.р.); я (ж.) = spałam. Наталья: «Spałaś to ty. Ty się zgadza».
Czternaście nauczycielek tłumaczy uczniów reguł.
→
…tłumaczy uczniom reguły.[00:41:48][ANIA] tłumaczyć komu (C.: uczniom) co (B.: reguły). Сама числовая часть (czternaście + tłumaczy lp.) — правильно!
Ilu chłopców bawi się? … chłopców się bawi?
→
Ilu chłopców się bawi?[00:32:24][ANIA] się не оставляем в конце вопроса — «co my robimy z się? Na końcu zostawiamy?» → ilu chłopców się bawi. Плюс дрилл спряжения bawić się (bawię/bawisz/bawi).
Jedenaściu nauczycieli czekaja w sali.
→
Jedenastu nauczycieli czeka w sali.[01:14:05][ANIA] 11-40 → твёрдое -stu (jedenastu); глагол — lp.: czeka («ja czekam, ono czeka. Nie czekaje»).
Trójka dzieci siedzą na poduszki.
→
Troje dzieci siedzi na poduszkach.[00:12:06][TATIANA] trójka — не числительное («ja chcę liczebnik»); dzieci → собирательное troje + глагол lp. (siedzi); место — na poduszkach (Msc.).
Trzej młodzieńców.
→
Trzej młodzieńcy (albo trzech młodzieńców).[00:51:19][TATIANA] После trzej — Mianownik (młodzieńcy). Гибридов нет: либо trzej + M., либо trzech + D.
W domu jest dwaj moich braci.
→
W domu jest dwóch moich braci, a trzej kolejni są w pracy.[01:08:47][TATIANA] «jest» (=znajduje się) требует схемы D.: dwóch moich braci; во второй части сама дошла: «są kolejni — to mianownik» → trzej.
Рутинные паттерны (сводка)
ANDREI: 2× пропуск -em (chodził, miał — оба сам исправил); заминки на чтении длинных числительных (wybra się); вопросы по делу («dlaczego pająk i nie pający?», «czy można sto dwaj?»).
ALEKSIEJ: Числительные с русского трафарета всю дорогу (czasa, regału, komputera, dwadzieście); -em пропуски (popracował, nie włączył mózg); зато dwoje/troje угадал интуитивно (siedmioro dzieci) и правильно прочёл «wzięło udział jedenastu zawodników».
ANIA: Спряжение под нагрузкой сыпется (bawię/bawisz/bawi — дрилл; czekaja; czytał/czytało); kandydasi→kandydaci; тихо говорит — Natalia: «ty chyba się boisz mówić».
MARINA: Смешение двух мужских схем (dwaj mechaników); dziesięciu psów; dwadzieściu→dwudziestu; в простых рядах (99 książek, 3 zegarki) — чисто.
TATIANA: trójka/troje, akcenty (mieszkAń, piętnAście — «ę nie zaciągać»); miłośniki→miłośnicy; сильна в логике: «osoba to żeńskie → piętnaście osób», сама вывела «są kolejni = mianownik».
DMYTRO: Почти чистый урок: pracowała klimatyzacja, zapamiętałem/zapomniałem, tańczę/tańczy; хорошие вопросы (przyszli?/przyszło, «a jak odmieniam sto?»).
Заметки от учителя (вне учебника)
Две формулы всего урока («więcej nie ma»): ① числительное + Mianownik → глагол во множественном: dwie studentki były, dwadzieścia trzy psy idą, dwaj studenci byli. ② числительное + Dopełniacz → глагол в ед. числе среднего рода, время любое: pięć dziewczynek było/jest/będzie, dwóch mężczyzn paliło, dwunastu studentów było. Как только слышишь D. (-ów, -ek) — глагол «замирает» в lp. n.
Мужская двойная система 2-4 и почему все говорят dwóch. Dwaj/trzej/czterej + M. и dwóch/trzech/czterech + D. равноправны, но «dwaj mechanicy i trzej studenci poza zajęciami w życiu słyszałam ze trzy razy». Причина: к составным числам первую схему добавлять нельзя — только dwudziestu dwóch, trzydziestu dwóch, stu dwóch. Раз в больших числах выбора нет, поляки и в малых говорят dwóch/trzech/czterech.
Окончания мужских числительных: 5-10 → -ciu «jak do pieska» (pięciu… dziesięciu); 11-40 → твёрдое -stu (dwunastu, czterdziestu); 100-400 → stu, dwustu, trzystu, czterystu; 500+ меняется середина: pięciuset, sześciuset, siedmiuset. В составном числе склоняется каждая часть до тысячи: stu pięćdziesięciu dziewięciu. Tysiąc — обычное существительное niemęskoosobowe: jeden tysiąc, dwa tysiące (schemat 2-4!).
Pracuje człowiek — sprzęt działa. «Czy klimatyzacja też jest człowiekiem?» Pracuje человек, móżdżek, mięśnie; klimatyzacja, laptop, monitor, lodówka — это sprzęt (устройства), он działa albo nie działa: «klimatyzacja w nocy działała». Наталья предсказуемо добила тему из ep16 (karta aktywna, nie działająca).
na dworze / na ulicy / na drodze. «Не дома» = na dworze. Na ulicy — только часть, po której jeżdżą samochody (по сути na drodze). «To bardzo ważna różnica» — иначе выходит, что асфальт нагрелся до 20°.
Совершенный вид без настоящего. Dmytro: «czy mogę powiedzieć przyszli?» — nie: dla dokonanego только прошлое (przyszło) или будущее (przyjdzie). То же wybrać się → wybrało się / wybierze się («bo w środku jest czasownik brać»). Хочешь настоящее — бери niedokonany (przychodzi).
Превью вторника: dzieci и «маленькие существа» требуют собирательных числительных dwoje, troje, czworo, pięcioro (dlatego в упражнении dzieci заменили на dziewczynki), плюс неопределённые mało, dużo, wiele, niewiele. Домашка №18 рассчитана на три дня — «porozkładajcie sobie w czasie, nie róbcie wszystkiego w jeden wieczór».
Чат с урока
00:02:49 Polish for Belarus 3: Na dworze
00:08:32 Polish for Belarus 3: Pracuje człowiek
00:08:54 Polish for Belarus 3: Sprzęt działa / nie działa
00:56:52 Polish for Belarus 3: https://wordwall.net/play/57467/353/3067
Транскрипт
Полный транскрипт урока:
transcript.md · запись:
C:/Projects/polish-a2/A2 Recordings/Episode 18 02-07-2026.m4a