🇵🇱 PL ISH
A2 · Урок · 2026-06-18
Смешное / запоминающееся
[00:00:14] TEACHER: «TEACHER: «Siedzicie wygodnie? Ha? Wygodnie siedzicie? Dupa nie boli jeszcze z rana? Czy wygodnie każdy siedzi? Halo, halo!»»
Утренняя разминка Натальи в её фирменном грубовато-тёплом стиле — заодно повод объяснить слово wygodnie = комфортно (Aleksiej его «не понимает на каждом занятии»).
[00:27:36] MARINA → TEACHER: «MARINA: «Mama kazała dziecku, żeby było grzeczne.» — TEACHER: «Nie, nie bez grzechów poproszę. Tylko z kulturą.»»
grzeczne (послушный) у Марины прозвучало близко к grzeszne / grzech (грех) — Наталья шутит, что ребёнку велели быть «без грехов».
[01:24:56] MARINA → TEACHER: «MARINA: «Królowie rządzili ogromnymi imprezami.» — TEACHER: «Czym? Co piwo tam polewali? … taki król jak Ludwik jakiś tam, to on mógł i imprezkami rządzić, nie?»»
imprezami (вечеринками) вместо imperiami (империями). Наталья обыграла: может, Людовик и вечеринками правил.
[01:29:14] TEACHER → ALEKSIEJ: «TEACHER: «Aleksieju, ty to zadanie robisz czy ignorujesz? … A to ty taki agent? Z tobą nigdy nie wiadomo. … Ja mam taką KGB tabelkę. Ja tam wszystko widzę.»»
Молчаливого Aleksieja Наталья в шутку записывает в тайные агенты и грозит «таблицей КГБ», в которой всё видно.
[01:14:10] TEACHER ↔ PAULINA: «TEACHER: «Co ty tam mówisz, Aleksiej?» — PAULINA: «Ja mówię: spróbujemy.» — TEACHER: «Ty nie masz innego wyboru. Wybacz.»»
Наталья перепутала Paulinę с Aleksiejem (диаризация их тоже путает), а на «попробуем» ответила: выбора у тебя нет.
Ключевые моменты
LEKCJA 14 — rodzaj męskoosobowy. Во множественном числе польский делит существительные на męskoosobowy (группа, где есть мужчины: ci chłopcy, ci profesorowie, ci mężczyźni) и niemęskoosobowy (всё остальное: te psy, te stoły, te kobiety, te dzieci). «Polak nie mówi mężczyzny».
Четыре окончания: -i / -y / -e / -owie, выбор по тому, на что оканчивается основа слова (часть перед окончанием), а НЕ само окончание: student → studenci, Polak → Polacy, lekarz → lekarze, profesor → profesorowie.
-i — после твёрдой одиночной согласной + смягчение: t→ci (studenci), d→dzi (sąsiedzi), ch→si (Czesi, Włosi, mnisi), sta→ści (dentyści, specjaliści).
-y — после k/g/r: k→cy (Polacy, mechanicy), g→dzy (koledzy, biolodzy), r→rzy (aktorzy, trenerzy); а также ec→cy (chłopcy, Niemcy — «je» убираем) и ca→cy (kierowcy).
-e — после отвердевшей/мягкой основы и -J: słuchacze, lekarze, nauczyciele, goście, złodzieje; -anin → -anie (Amerykanie, wegetarianie) ≠ -in → -ini (Białorusini).
-owie — семья (ojcowie, synowie, wujowie), титулы (profesorowie, królowie, panowie), группы людей с общей целью (pasażerowie, uczniowie), некоторые национальности (Belgowie, Finowie), фамилии (Nowakowie). Часто это «вторая правильная» форма: profesorowie / profesorzy.
Числительные для мужчин: dwaj / trzej / czterej, НЕ dwa/trzy/cztery (это для psy, koty, kwiatki). «Dwaj biolodzy», не «dwa biolodzy».
Выучить исключения: brat → bracia, człowiek → ludzie, ksiądz → księża; Włoch → Włosi (Włochy — это страна!), Hiszpan → Hiszpanie (не Hiszpani/Hiszpańcy).
Обидные формы: «Polaki», «Amerykańce» — оскорбительны, так говорить нельзя (даже «в шутку, меня же поляки понимают»).
Повторение «żeby» (из L13): при просьбе окончание лица переносится на żeby (żebym zrobiła, żebyś zrobił, żeby Paweł zrobił, żebyśmy zrobili), а главный глагол всегда в 3-м лице (on/ona или oni/one). Частицу by/bym не ударяем.
Новая лексика
| PL | RU | Грамматика | Заметка |
|---|
| rodzaj męskoosobowy ↔ niemęskoosobowy |
мужско-личный ↔ немужско-личный род (мн. ч.) |
l.mn. |
Ci chłopcy / ci profesorowie / ci mężczyźni (есть мужчины) ↔ te psy, te stoły, te kobiety, te dzieci (всё остальное). |
| dwaj / trzej / czterej + l.mn. |
двое / трое / четверо (о мужчинах) |
M. l.mn. męskoosobowa |
Только для мужчин: dwaj studenci, trzej mężczyźni. Для животных/вещей — dwa/trzy/cztery (dwa psy). |
| wyjątki: brat → bracia, człowiek → ludzie, ksiądz → księża |
исключения мн. числа |
M. l.mn. |
Запомнить как слова-исключения; в таблице они «trochę za daleko». |
| Włoch → Włosi (ale Włochy = kraj) |
итальянец → итальянцы (Włochy — Италия, страна!) |
ch → si |
Натали: «Włochy to kraj, a ludzie to Włosi». Так же Czech → Czesi, mnich → mnisi. |
| narzekać na + B. |
жаловаться на |
+ Biernik |
Ćwiczenie «Na co narzekamy?»: «narzekają na niskie emerytury», «na zbyt wysokie podatki». |
| nastolatek |
подросток |
m., l.mn. nastolatki |
Тот, у кого «-naście lat»: piętnaście, szesnaście. Człowiek młody. |
| wredny |
вредный, противный, злобный |
przym. |
Наталья про рано просыпающуюся дочку Марины: «wredna mała». |
| buc |
хам, грубиян (о неприятном человеке) |
m., l.mn. buce (kończy się na -c → -e) |
Натальина вставка: «człowiek, któremu możemy pokazać o tak». От buciory (большие ботинки). «w rosyjskim валенок, a Polak mówi buc». |
| gruba ryba |
большая шишка, важная персона |
idiom |
Про prezesa: «szef nad wszystkimi szefami… taka gruba ryba». |
| prezes |
председатель правления, гендиректор |
m. |
Главный начальник в spółce; «szef nad wszystkimi szefami» (см. gruba ryba). |
| przedsiębiorca |
предприниматель |
m., l.mn. przedsiębiorcy |
Andrei перевёл правильно как «предприниматели». Narzekają na koszty prowadzenia firmy. |
| chłop |
крестьянин, мужик (тот, кто работает на земле) |
m., l.mn. chłopi |
НЕ chłopak/chłopiec. «Osoba, która pracuje na ziemi, np. z ziemniakami, kukurydzą» → chłopi. |
| mnich |
монах |
m., l.mn. mnisi (ch → si) |
«Mężczyzna, który żyje we wspólnocie religijnej, oddzielony od reszty społeczeństwa»; benedyktyn — пример. |
| klasztor |
монастырь |
m. |
Где живут mnisi — «kościoły daleko za miastem, zazwyczaj zamknięte dla ludzi». |
| sutanna |
сутана, ряса |
f. |
«Ten pan, który chodzi w czarnej sutannie w kościele» — ksiądz. |
| wegetarianin |
вегетарианец |
m., l.mn. wegetarianie (-anin → -anie) |
«Nie jedzą mięsa». Так же Amerykanin → Amerykanie, Meksykanin → Meksykanie. |
| befsztyk |
бифштекс |
m. |
Из диалога: «Męskiego befsztyka? … to wegetarianie, nie jedzą mięsa». |
| sędzia |
судья |
m., l.mn. sędziowie |
«Pan, który pracuje w sądzie, stuka młotkiem i mówi: jesteś winien, idź siedzieć». |
| złodziej |
вор |
m., l.mn. złodzieje (-j → -e) |
«Ten, który kradnie torebki». Złodzieje okradli bank. |
| kibic |
болельщик |
m., l.mn. kibice (-c → -e) |
«Ten, który kibicuje na stadionach» — «dawaj gol». Kibice zebrali się na stadionie. |
| repertuar |
репертуар (афиша кино/театра) |
m. |
«Paweł powiedział, żeby Marysia sprawdziła repertuar». Часто читают как «repetuar» — следить за -r-. |
| firanki ↔ zasłony |
тюль (прозрачные) ↔ плотные шторы |
f.pl |
Натали: firanki — przezroczyste, z tiulu; zasłony — z grubszego materiału. Не путать. |
| plisy (materiałowe) / żaluzje |
плиссе (тканевые шторы) / жалюзи |
f.pl |
«Tkanina, która rozciąga się po oknie» = plisy; bywają plastikowe albo materiałowe. |
| kołdra |
одеяло |
f. |
«Weź grubszą kołdrę, może za cienka jest ta twoja». |
| lampka nocna |
ночник |
f. (porządek: nocna lampka) |
Hania сказала «lampka nocna», учитель поправил порядок: nocna lampka включена на ночь. |
| przeciąg |
сквозняк |
m. |
«Otwarte dwa okna i robi się przeciąg»; рус. сквозняк → przeciąg. |
| świtać (świta) |
светать (светает) |
czas. ndk, 3 os. |
«Budzi się, kiedy już świta na dworze» = когда рассветает. |
| wuj ↔ wujek |
дядя (wuj — более офиц.) ↔ дядюшка |
m., l.mn. wujowie |
«Jest słowo wuj, a jest wujek». Wujowie przyjechali na rodzinne spotkanie. |
Ошибки и исправления
Zamyka. Nie zamyka okna, ale zamyka okna u pokoju, w jakim śpię.
→
Zamykam. Nie zamykam okna, ale zamykam okno w pokoju, w którym śpię.[00:06:48]Пропуск «-m» в 1 л. ед. наст. (zamyka → zamykam); русизм «u» → предлог w (w pokoju); «w jakim» → w którym.
I ot… Otwierza?
→
Otwieram.[00:06:58]1 л. ед. наст.: рус. «открываю» → otwieram. Учитель дал форму.
Otwieram u drugim pokoju.
→
Otwieram w innym pokoju.[00:07:04]«u» → w; «drugim» (=второй) → innym (рус. «в другой комнате» = w innym pokoju).
Za oknem bardzo głośne.
→
Za oknem jest bardzo głośno / hałaśliwie.[00:07:08]Нужно наречие + jest; учитель предложил hałaśliwie.
Wszystko dobra.
→
Wszystko dobrze.[00:19:01]Наречие dobrze, не прилагательное «dobra»; калька «всё хорошо». Повторяющаяся ошибка.
Czy mogłabyś powiedzieć, ile kosztuje marynarka?
→
Czy mogłaby pani powiedzieć, ile kosztuje ta marynarka?[00:15:51]Обращение к «pani», но форма mogłabyś — это ты. Pani = ona → mogłaby. Потом перепутал на «mogłyby».
Nie uważał, co był szedł. … Dlatego nie uważał to, co był czasownik szedł.
→
Nie zwróciłem uwagi (na to), jaki był czasownik.[00:36:41]«не обратил внимания» = zwrócić uwagę, не «uważać»; «co był szedł» — сломанная конструкция; потом эхом повторил учительское «Nie zwróciłeś uwagi?» во 2 л. вместо zwróciłem.
Mężczyzny takie jak ja lubią-
→
Mężczyźni tacy jak ja lubią…[00:53:15]Rodzaj męskoosobowy: mężczyźni (не mężczyzny); tacy (не takie). Читал диалог.
A chłopcy, co zjeście na kolację?
→
A chłopcy, co zjecie na kolację?[00:53:44]zjeść 2 л. мн. = zjecie, без «-ś-».
Chciałeśby. Chciałeśby kawę albo herbatę?
→
Chciałabyś kawę albo herbatę?[00:14:03][HANIA] Условное наклонение перепутано: смешала «-ś» и «-by». Для ты (ж.) — chciałabyś, для мужчины — chciałbyś. Учитель долго отрабатывал.
Powiedziałś, żebys to zrobił na jutro.
→
Powiedziałeś, żebyś to zrobił na jutro.[00:27:49][HANIA] Пропущено «-e-» (powiedziałeś) и «-ś» на żeby (żebyś).
Czy państwo chciała wyjazd do gór?
→
Czy chcieliby państwo wyjechać w góry?[00:16:38][PAULINA] «państwo» = oni → глагол во мн. chcieliby; «wyjazd» → инфинитив wyjechać; «do gór» → w góry (направление).
Ostatnio była troszeczkę priziembniona?
→
Ostatnio byłam trochę przeziębiona.[00:08:05][PAULINA] Русско-польская смесь «priziembniona» → przeziębiona; «jak skazać» → «jak powiedzieć» (учитель: ostatnio).
Analitycy biegają globalnie trendy rynkowe.
→
Analitycy badają globalne trendy rynkowe.[01:09:14][PAULINA] «biegają» → badają; «globalnie» (нареч.) → globalne (согласование с trendy).
Rządzili ogromnymi imprezami.
→
Rządzili ogromnymi imperiami.[01:24:56][MARINA] impreza (вечеринка) ≠ imperium (империя). См. funny_moments.
A to nieprawilno napisano?
→
To jest niepoprawnie / źle napisane?[00:41:25][MARINA] Русизм «неправильно написано»; учитель: «to niedobrze napisane».
Dentysty powinny znać się… Masażysty… Artyści i architekty.
→
Dentyści… Masażyści… architekci.[01:02:28][MARINA] -sta → -ści (mega zmiękczenie: dentyści, masażyści, specjaliści); architekt → architekci (t → ci).
Biolog. Dwa? Biolodzy.
→
Dwaj biolodzy.[01:05:44][MARINA] Для мужчин dwaj, не «dwa».
Pan cały czas żartuje. To są dzieci bardzo znanego chirurga.
→
To są synowie bardzo znanego chirurga.[00:52:41][ALEKSIEJ — читал диалог] В тексте было synowie (сыновья), не «dzieci»; учитель подсказал мн. число.
na moj wzgляд можно было wogcze tri ispol'zowac' otwieta… papa оставил включённым свет, żebym się nie bał…
→
moim zdaniem można było użyć trzech odpowiedzi…[00:37:42][студент, speaker_0 — диаризация склеена] Длинный код-свитч в русский при споре о вариантах ответа в упражнении («żeby się nie bał» vs «będę szedł spać»). Атрибуция неточная из-за слияния голосов.
Рутинные паттерны (сводка)
ANDREI: Пропуск «-m» в 1 л. наст. (zamyka, otwierza); русизм «u» вместо «w» (u pokoju, u drugim pokoju); «Wszystko dobra» → dobrze; при чтении вслух — мн. ч. męskoosobowe и ударения, в основном самокоррекция.
HANIA: Условное / «żeby»-окончания путались многократно (chciałeśby, powiedziałś); ударение не на тот слог; нужны были повторы за учителем.
MARINA: Ударение (teatr, warsztat, restauracja, imperiami); кластер -sta → -ści (dentysty, masażysty); единичные русизмы (nieprawilno).
PAULINA: Согласование/мн. число (państwo chciała, globalnie trendy); произношение (priziembniona).
Заметки от учителя (вне учебника)
Rodzaj męskoosobowy vs niemęskoosobowy. Во мн. числе польский смотрит, есть ли в группе мужчина-человек. Если да — męskoosobowy: ci chłopcy, ci profesorowie, ci mężczyźni. Всё остальное (животные, вещи, женщины, дети) — niemęskoosobowy с «te»: te psy, te stoły, te kobiety, te dzieci. Поэтому «Polak nie mówi mężczyzny».
Четыре окончания и как выбрать. Смотрим на основу (часть слова перед окончанием), не на окончание. -i: твёрдая одиночная согласная + смягчение (t→ci studenci, d→dzi sąsiedzi, ch→si Czesi/Włosi/mnisi, sta→ści dentyści). -y: k→cy (Polacy), g→dzy (koledzy, biolodzy), r→rzy (aktorzy, trenerzy), ec→cy (chłopcy, Niemcy — «je» убираем), ca→cy (kierowcy). -e: отвердевшая/мягкая основа и -J (słuchacze, lekarze, nauczyciele, goście, złodzieje) + слова на -C дописываем одну «c» и -e (rodzice, kibice, buce). -anin → -anie (Amerykanie), но -in → -ini (Białorusini, Litwini, Francuzi).
Окончание -owie и «история уважения». Его дают: семье (ojcowie, synowie, wujowie), титулам (profesorowie, królowie, panowie), группам людей с общей целью (pasażerowie, uczniowie), некоторым национальностям (Belgowie, Serbowie, Finowie, Kazachowie), фамилиям и именам (Nowakowie, Pawłowie). Натали: «owie» исторически давали тем, кого сильно уважали — поэтому król → królowie, ojciec → ojcowie, но молодые слова student → studenci, prezydent → prezydenci. Профессии на -f/-graf тоже тянут «owie»: fotograf → fotografowie. Часто это «вторая правильная» форма: profesorowie/profesorzy, inżynierowie/inżynierzy, oficerowie/oficerzy.
Числительные dwaj / trzej / czterej. Для мужчин нельзя dwa/trzy/cztery (это для psy, koty, kwiatki). Только dwaj mężczyźni, trzej mężczyźni, czterej mężczyźni. «Dwaj biolodzy», не «dwa biolodzy».
Исключения, которые надо просто знать. brat → bracia, człowiek → ludzie (не «człowiecy, nie daj Boże»), ksiądz → księża. Плюс Hiszpan → Hiszpanie (не Hiszpani, и тем более не Hiszpańcy/Hiszpańczycy — таких форм нет); Włoch → Włosi (Włochy — это страна, а люди — Włosi).
Обидные «национальные» формы. «Polaki», «Amerykańce» — оскорбительны. Учебник предупреждает прямо: даже не думай «да поляки меня поймут, можно так сказать».
Повторение «żeby» + прош. вр. (из L13). При просьбе главный глагол уже не в инфинитиве, а в прош. вр. 3-го лица; личное окончание переносится на żeby: «Mama powiedziała, żebym ja zrobiła… żebyś ty zrobił… żeby Paweł zrobił… żebyśmy my zrobili… żebyście wy zrobili… żeby dzieci zrobiły». Главный глагол всегда 3 л. (on/ona или oni/one). Частицу by/bym/żebym не ударяем (chciałbym, żebym).
Вежливая просьба через tryb przypuszczający (из L13). «Czy mógłby pan…?», «Czy mogłyby panie…?», «Czy chcieliby państwo…?». Państwo = oni → глагол во множественном (chcieliby), не «chcielibyście» (wy).
Чат с урока
00:04:56 Polish for Belarus 3: Lampka noCna
00:11:08 Polish for Belarus 3: Spać
Wczoraj spałem / spałam, teraz śpię
00:28:50 Polish for Belarus 3: https://wordwall.net/play/45279/095/3441
00:39:36 Andrei Kirkouski: 3 minuty
01:29:49 Polish for Belarus 3: https://wordwall.net/play/86083/109/4907
Транскрипт
Полный транскрипт урока:
transcript.md · запись:
C:/Projects/polish-a2/A2 Recordings/Episode 14 18-06-2026.m4a