🇵🇱 PL ISH
A2 · Урок · 2026-05-14
Смешное / запоминающееся
[00:09:12] DMYTRO ↔ TEACHER: «TEACHER: A ty to swoje wiadro kawy zdążyłeś zrobić? — DMYTRO: Nie, dzisiaj piję herbatę. Niewielki kubek. — TEACHER: Mnie się wydaje, że wielki. Postaw tak koło twarzy. Wielki. Dmytro, ty chyba nie zdajesz sobie sprawy. On jest chyba litrowy. — DMYTRO: No taki normalny.»
Дмытро объявил, что сегодня пьёт чай, а не «ведро кофе» — «niewielki kubek» (небольшая кружка). Натали попросила поднести к лицу: кружка оказалась литровой. Дмытро невозмутимо: «ну, нормальная».
[00:02:22] TEACHER ↔ ANDREI: «ANDREI: Wiosenna kurtka, ale z zachistom od wiatru. — TEACHER: Co znaczy zachist? Chyba ty pomyliłeś języki. — ANDREI: Ma być «pomylił się języki».»
Андрей вставил украинское «захист» (защита). Натали мягко: «ты, наверное, перепутал языки». Андрей попытался повторить исправление — и тут же перепутал саму грамматику исправления: «ma być pomylił się języki» вместо «pomyliłeś języki».
[00:32:21] PAULINA → TEACHER: «PAULINA: Bo ja myślałam, że na południu to na odwrót. Na północy jak na zegarze, jakby południe u góry. — TEACHER: No niestety nie. U góry mamy północ, na dole południe.»
Паулина призналась, что путала стороны света: думала, на карте «юг» (południe) сверху — как «полдень» на циферблате часов. По-польски południe = и «юг», и «полдень» — отсюда путаница.
Ключевые моменты
Dopełniacz отрицает Biernik. Как только к глаголу цепляем nie — Biernik переходит в Dopełniacz: «mam prąd» (B.) → «nie mam prądu» (D.); «mam ogrzewanie» → «nie mam ogrzewania». Натали: «dopełniacz neguje swojego negatywnego brata biernika».
Окончания D. l.poj. по родам: муж. прил. -ego + сущ. -a / -u (klucza / smutku); жен. прил. -ej + сущ. -y / -i (starej mapy, pięknej miłości); ср. прил. -ego/-iego + сущ. -a (smacznego mleka, jasnego słońca). Łacinizmy (centrum, archiwum, laboratorium) в ед. ч. НЕ склоняются вообще.
Муж. неживой: -a или -u? -a получают: месяцы (stycznia, października), спорт/танцы (walca, ping-ponga), инструменты/посуда (widelca, talerza, noża), овощи (ogórka, pomidora, banana), марки авто (opla, fiata), валюты (dolara, rubla), части тела (nosa, brzucha, palca), одежда (swetra, portfela, parasola).
Муж. неживой: -u получают: дни недели (poniedziałku, wtorku), собирательные/вещественные (lasu, dymu, soku, cukru, ryżu — ALE chleba, sera!), абстракции/процессы/события (smutku, bólu, egzaminu, koncertu, obiadu), отглагольные (biegu, skoku, zeszytu, długopisu), транспорт (roweru, pociągu, autobusu — ALE busa!), места/здания (garażu, sklepu, parku, domu, baru — ALE kościoła, dworca, szpitala!).
Муж. одушевлённый в D. получает -a (przyjaciela, kota). НО слова на -a (mężczyzna, tata, kolega, dentysta) берут женскую грамматику: mężczyzny, taty, kolegi, dentysty.
Dopełniacz = направление с «do». Глагол движения + do + D.: «idę do sklepu, do parku, do domu, do dentysty, do babci». Андрей думал, что после «do» нужен Biernik — нет, всегда Dopełniacz.
Глаголы, ВСЕГДА требующие D.: brakować, potrzebować, pragnąć, unikać (bo nie mam / nie chcę); szukać, słuchać, uczyć (się), bać się, życzyć, pilnować, żałować, zapominać. «Zwierzęta potrzebują ratunku», «szukam klucza», «boję się burzy».
«Mogę» — это только «я»! Частая ошибка всей группы: «drzewo mogę uderzyć». Нет: mogę = ja; для 3-го лица — może: «drzewo może uderzyć», «lawina może zabić». Аналогично «zabija / zabie» → правильно zabije.
Чтение годов: склоняются обе последние цифры. «1997 rok» в дате → «tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego siódmego roku» — и 90, и 7 получают -ego.
Новая лексика
| PL | RU | Грамматика | Заметка |
|---|
| kataklizm |
катаклизм, стихийное бедствие |
m, -u (D.) |
Общее слово для всех бедствий ниже. «Powódź to jest kataklizm». |
| powódź |
наводнение |
f, D. powodzi |
Натали: «taki duży deszcz, który napełnia rzeki, a później te rzeki się rozlewają i zalewają okolicę». Род женский — подсказка: «wielka powódź». NIE акцент на ó — это буква «ó». |
| powódź tysiąclecia / wielka woda |
наводнение тысячелетия |
f + D. |
Историческое наводнение в Польше, июль 1997. На Netflix есть сериал «Wielka Woda» (8 серий, много вульгаризмов — «z życia»). |
| pożar |
пожар |
m, -u (D.) |
«Palenie się budynków, lasów, niekontrolowany ogień». |
| susza |
засуха |
f, B. suszę |
«Długi czas bez opadów deszczu». Во время засухи ziemia может pękać. |
| wybuch wulkanu |
извержение вулкана |
m + D. |
«Eksplozja góry z kraterem na szczycie». Также: erupcja (Waleria сначала сказала «urupia»). |
| tsunami |
цунами |
n, nieodm. |
«Wielka fala». Род nijaki: «to tsunami», не «ten/ta». Не склоняется (łacinizm-тип). |
| lawina |
лавина |
f, B. lawinę |
«Masy śniegu lub kamieni spadające ze stoku górskiego». Lawina schodzi (сходит). |
| trzęsienie ziemi |
землетрясение |
n + D. |
Badane sejsmografem. Андрей по-русски: «ziemletrusienie» — польское trzęsienie ziemi. |
| huragan |
ураган |
m, -u |
«Bardzo silny wiatr». Акцент: huragan (вторая от конца). |
| żywioł / żywioły |
стихия / стихии |
m / m.pl |
Натали: «żywioły to стихии». Четыре стихии: ogień, woda, ziemia, powietrze (по «Аватару»). NIE путать со zwierzęta (животные). |
| opady (deszczu / śniegu) |
осадки |
m.pl + D. |
«Długi czas bez opadów deszczu» = засуха. |
| zaburzenia pogodowe |
погодные аномалии |
n.pl + adj.pl |
Натали о Польше 2026: «my mamy tutaj zaburzenia pogodowe» — погода «вытворяет», wariuje. |
| pochmurno / pochmurne niebo |
пасмурно |
adv. / adj.n |
Валерия сказала «pasmurno» (русизм) → польское pochmurno. |
| mroźno / mroźny |
морозно / морозный |
adv. / adj.m |
Валерия: «mrózno» → mroźno. Её любимая погода: «słonecznie i mroźno». |
| deszczowy |
дождливый |
adj.m |
Андрей придумал «deszczliwa» → правильно deszczowa pogoda. От deszcz. |
| wiać / dmie |
дуть (о ветре) |
ipfv |
Wiatr wieje; если очень сильный — dmie (от dąć). «Bardzo mocny wiatr dmie». |
| stok górski |
склон горы |
m + adj.m |
«Stoki to boki góry». Едем на stoki narciarskie — кататься с боков горы. |
| szczyt |
вершина (горы) |
m, -u |
«Krater na szczycie» — кратер на вершине. |
| gołoledź |
гололёд |
f, D. gołoledzi |
Татьяна сказала «goło lód» (два слова) → одно слово gołoledź. |
| kożuch |
тулуп, дублёнка |
m, -a |
Натали: «byłam na spacerze w kożuchu, bo było tak zimno» — в середине мая. |
| lać / leje |
лить (о дожде) |
ipfv |
«Leje i leje» — льёт и льёт. Deszcz leje = очень сильно идёт. |
| zalać / zalewać |
залить / затопить |
pfv/ipfv + B. |
Натали: вода из переполненной реки może zalać другие территории. «Zalać sąsiada» — затопить соседа снизу, если не закрыть кран. |
| strata / stracić |
потеря / потерять |
f / pfv + B. |
«Strata to coś, czego już nie ma». «Woda zalała pola i straciłam pszenicę». Можно и о людях: на войне «straty są odnotowywane». |
| zniszczyć / zniszczony |
разрушить / разрушенный |
pfv + B. / adj.m |
«Pies niszczy buty, rękawiczki». Кат-зм niszczy budynki. |
| uciekać / uciec |
убегать / убежать |
ipfv/pfv |
Uciekać = co robić (процесс); uciec = co zrobić (дойти до результата). «Uciekać nóżkami szybko». |
| zawalić się |
обрушиться (о здании) |
pfv refl |
«Budynki nie wytrzymują i się zawalają». NIE zawaliście — это 2 л. мн.ч. «вы провалили»; здание zawaliło się / ludzie zawalili się pod ziemię. |
| osunąć się |
осесть, обрушиться / упасть в обморок |
pfv refl |
Два значения: 1) здание się osuwa (оседает); 2) человек się osuwa, теряя сознание (нет опоры под ногами). |
| pękać / popękać / pęknąć |
трескаться / лопаться |
ipfv/pfv |
Warga może pęknąć (трещина); spodnie pękają (дырка); во время засухи ziemia pęka; balon pęka (лопается). |
| zwiać |
сдуть (ветром) |
pfv + B. |
«Wiatr może zwiać to, co leżało na stole» — снести, унести сильным ветром. |
| uderzyć |
ударить |
pfv + B. |
«Drzewo może uderzyć po budynku». Можно «uderzyć kogoś ręką». NIE udarдержать (Paulina перепутала с «удержать»). |
| ratunek |
спасение, помощь |
m, D. ratunku |
«Zwierzęta potrzebują ratunku» — D. после potrzebować. Окончание -u (абстракция). |
| zabić → zabije |
убить |
pfv + B. |
3 л. ед.ч. — zabije (НЕ zabija, zabie). «Kataklizm zabije», «wiatr zabije». |
| zginąć ≠ umrzeć |
погибнуть ≠ умереть |
pfv / pfv |
Zginąć — погибнуть (на войне, при катаклизме, насильственно). Umrzeć — умереть естественной смертью. NIE путать с zaginąć (пропасть без вести). |
| panika / panikować |
паника / паниковать |
f / ipfv |
«Może być panika wśród ludzi» во время катаклизма. |
| wariować |
сходить с ума, «дуреть» (о погоде) |
ipfv |
«Kiedy pogoda wariuje» — когда погода вытворяет, бесится. |
| schodzić (lawina schodzi) |
сходить (о лавине) |
ipfv |
Лавина schodzi — устойчивая коллокация. |
| nagrzać się ≠ nagrywać się |
нагреться ≠ записываться |
pfv refl / ipfv refl |
Paulina: «w pokoju nagrywał się» вместо «nagrzało się» (нагрелось). Nagrywać się = записываться (как занятия на Zoom). Похожие слова, разный смысл. |
| przeklinać |
ругаться матом |
ipfv |
Натали: «Polacy lubią przeklinać — używać wulgarnych słów», особенно когда паникуют. |
| Dopełniacz (Kogo? Czego?) |
Родительный падеж — «Nie ma…» |
case |
Главный падеж урока. Контексты: 1) негация (nie mam → D.); 2) «do + kierunek»; 3) глаголы, требующие D. (szukać, bać się…). |
| negacja: nie + B. → D. |
отрицание превращает Biernik в Dopełniacz |
rule |
«Mam prąd» (B.) → «Nie mam prądu» (D.). Работает только для глаголов, которые в утвердит. форме брали Biernik. |
| łacinizm (centrum, archiwum, laboratorium) |
латинизм — не склоняется в ед.ч. |
rule |
Слова на -um: в ед.ч. НЕ меняются ни в одном падеже («jadę do centrum»). Во мн.ч. — склоняются. |
| mogę = tylko «ja» |
«mogę» — только 1 л. ед.ч.! |
rule |
Ошибка всей группы: «drzewo mogę uderzyć». Mogę = я могу; 3 л. — może: drzewo/lawina/wiatr może. |
| data: dwie liczby z -ego |
в дате склоняются обе цифры |
rule |
«1997 roku» → «tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego siódmego roku». Tysiąc и dziewięćset не меняются, последние две — да. |
| słowa na -ę: niemowlę, kocię, szczenię |
слова на -ę (малые существа) |
rule |
В D. добавляют суффикс -ęcia: niemowlę → niemowlęcia, szczenię → szczenięcia. Также imię → imienia, ramię → ramienia. |
| brakować + D. |
не хватать (чего-то) |
ipfv + D. |
«Bo nie mam». «Brakuje mi czasu». |
| potrzebować + D. |
нуждаться (в чём-то) |
ipfv + D. |
«Bo nie mam». «Zwierzęta potrzebują ratunku». NIE potrzebować coś (B.) — всегда D. |
| pragnąć + D. |
жаждать, страстно желать |
ipfv + D. |
«Bo nie mam». Более сильное, чем chcieć. |
| unikać + D. |
избегать |
ipfv + D. |
«Bo nie chcę». «Unikać konfliktu, unikać ludzi». |
| szukać + D. |
искать |
ipfv + D. |
«Szukam klucza, szukam pracy». NIE szukać coś. |
| bać się + D. |
бояться |
ipfv refl + D. |
«Boję się burzy, pająków, tego kota» (отсюда название урока). NIE boję się murz — Dmytro. |
| życzyć + D. (komuś czegoś) |
желать (кому-то чего-то) |
ipfv + C. + D. |
«Życzę ci udanej imprezy», «życzę miłego tygodnia». |
| pilnować + D. |
стеречь, присматривать |
ipfv + D. |
«Pilnuj swojego nosa» = занимайся своими делами (идиома). |
| żałować + D. |
сожалеть, жалеть |
ipfv + D. |
«Żałuję, że się zgodziłam». |
| uczyć się + D. |
учить (что-то) |
ipfv refl + D. |
«Uczę się polskiego» (не polski). Javier: «uczyłem się polskiego». |
| słuchać + D. |
слушать |
ipfv + D. |
«Nie słuchałem radia» (D., не radio). «Słuchać muzyki». |
| nie do wiary! |
не может быть! невероятно! |
phrase |
Натали: «używamy, gdy nie możemy w coś uwierzyć». «Ty? Uczyłeś się polskiego? Nie do wiary!» |
| szukać dziury w całym |
придираться, искать недостатки на пустом месте |
phrase |
«Widzieć braki tam, gdzie ich nie ma» (учебник, ćw. 9). |
| pilnować swojego nosa |
не лезть не в своё дело |
phrase |
«Pilnuj swojego nosa» = занимайся собой, не суйся (учебник, ćw. 9). |
| bać się jak ognia |
бояться панически (как огня) |
phrase |
«Bać się panicznie» (учебник, ćw. 9). |
| szkoda czasu na coś |
жаль времени на что-то |
phrase + B. |
Javier (лентяй): «Szkoda czasu na szukanie» — лень искать в словаре. |
| więcej optymizmu! |
больше оптимизма! |
phrase + D. |
Javier: «Więcej optymizmu! To tylko deszcz». Конструкция więcej + D. |
| zagniwający Zachód / kwitnący Wschód |
загнивающий Запад / цветущий Восток |
phrase |
Натали (off-book ирония, советское клише): про стороны света — «Zachód zagniwa, Wschód kwitnie». «Każdy z pewnością słyszał». |
| odkrycie Ameryki |
открытие Америки (о банальности) |
phrase |
«Nie będzie dla was tutaj odkrycia Ameryki» = ничего нового, всё известно. |
| północ / południe / wschód / zachód |
север / юг / восток / запад |
m / n / m / m |
На карте: północ сверху, południe снизу, zachód в сторону Франции, wschód в сторону Беларуси. Południe = и «юг», и «полдень». |
| województwo |
воеводство (область Польши) |
n, D. województwa |
Наводнениям на юге подвержены: dolnośląskie (Wrocław), opolskie (Opole), śląskie (Katowice). |
| Małopolska |
Малопольша (юг, горы) |
f, D. Małopolski |
Юг Польши = горы. Kraków в Малопольше. |
| Dubaj |
Дубай |
m, Msc. w Dubaju |
Татьяна: «byliśmy w sierpniu w Dubaju i było więcej niż pięćdziesiąt stopni, jak w saunie». |
| niebezpieczny |
опасный |
adj.m |
«Nie lubię niebezpiecznej pogody», «taka temperatura jest niebezpieczna». |
| uszkodzony |
повреждённый |
adj.m |
Синоним zniszczony. «Budynek uszkodzony, zniszczony». |
| intensywny / intensywnie |
интенсивный / интенсивно |
adj.m / adv. |
«Zbyt intensywnie pada deszcz» — определение powodzi. |
| wrażliwy (na coś) |
чувствительный, восприимчивый |
adj.m + na + B. |
Хания сказала «czutliwa» (русизм) → польское wrażliwy. «Jestem wrażliwa na gorąco». |
| okno uchylone ≠ na oścież |
окно приоткрыто ≠ настежь |
phrase |
Uchylone = чуть приоткрыто (на проветривание); na oścież = распахнуто полностью. Paulina сказала «na przypravetrivanie» (русизм) → okno uchylone. |
| prąd |
электричество, ток |
m, D. prądu |
Натали по-русски: «электричество». «Płacić rachunki za prąd». «Wyłączać prąd w starych budynkach». |
| ogrzewanie |
отопление |
n, D. ogrzewania |
|
| media (prąd, gaz) |
коммунальные услуги |
n.pl |
«Media to prąd, gaz». «Nowy budynek nie potrzebuje» (отключать prąd в бурю — только старые). |
| rachunki |
счета (за коммуналку) |
m.pl |
«Płacić rachunki za prąd, za gaz». |
| kurtka (zimowa / wiosenna / przeciwwiatrowa) |
куртка (зимняя / весенняя / ветрозащитная) |
f, B. kurtkę |
Андрей: «kurtka z ochroną od wiatru» = przeciwwiatrowa. NIE z zachistom (украинизм захист → ochrona). |
| kalosze |
резиновые сапоги |
m.pl |
Javier: «nie lubię tych parasoli, kaloszy» — в дождь. |
| szalik |
шарф |
m, D. szalika |
NIE szal — слово szalik (с -ik). D.: «nie mam czerwonego szalika». |
| portfel |
кошелёк |
m, D. portfela |
D. -a (одежда/гардероб): «nie wziąłem portfela». NIE portfelu. |
| parasol |
зонт |
m, D. parasola |
D. -a (та же группа, что portfel): «nie wziąłem parasola». |
| pora roku |
время года |
f + D. |
Cztery pory roku: wiosna, lato, jesień, zima. |
| miesiące w D.: stycznia, marca, kwietnia |
месяцы в D. получают -a |
D. -a |
Названия месяцев в Dopełniaczu: -a (stycznia, marca, kwietnia, września, października). «Nie lubię października». |
| Fakty |
«Факты» (выпуск новостей TVN) |
m.pl, D. Faktów |
Javier: «nie oglądałem Faktów». Польская новостная программа. D. l.mn. — Faktów. |
| wiadomości |
новости |
f.pl, D. wiadomości |
D. l.mn. = wiadomości (не wiadomościów — ошибка Андрея). Ед.ч.: wiadomość. |
| słownik |
словарь |
m, D. słownika |
«Nie masz słownika?» Javier ленится: «szkoda czasu na szukanie». |
| Co ty gadasz? |
Что ты говоришь?! (удивление) |
phrase, potoczne |
Натали удивилась 22°C у Валерии: «Co ty gadasz? Teraz?» |
| machnąć główką |
кивнуть (головой) |
pfv |
Натали в Zoom: «machnijcie główką, jeżeli możemy zacząć» — кивните, если можно начинать. |
Ошибки и исправления
Też mamy trzynaście stopni, ale nie zimne kurtke.
→
…ale nie noszę zimowej kurtki.[00:01:53]Пропущен глагол; падеж и согласование сломаны. «Zimne kurtke» → zimowej kurtki (D. после nie + noszę). Сразу за этим — «zimne» вместо «zimową/ej».
Wiosenna kurtka, ale z zachistom od wiatru.
→
…ale z ochroną przeciwwiatrową.[00:02:15]Украинизм захист (защита) → польское ochrona. Натали: «pomyliłeś języki». Естественнее — куртка przeciwwiatrowa.
Ma być «pomylił się języki».
→
«Pomyliłeś języki».[00:02:27]Андрей попытался повторить исправление учительницы и переврал саму грамматику: «pomylił się» (3 л., возвратное) вместо «pomyliłeś» (2 л., без się). Mylić języki — без się.
Lubię słoneczna pogoda.
→
Lubię słoneczną pogodę.[00:11:49]После lubić — Biernik: «słoneczną pogodę». Сказал в Mianowniku.
Lubię lata i zima, ale nie kiedy mokro i smurno.
→
Lubię lato i zimę… kiedy mokro i pochmurno.[00:12:24]1) «lata» (мн.ч./русизм) → lato; «zima» (M.) → zimę (B. после lubić). 2) «smurno» — русизм «хмуро» → pochmurno.
Deszczliwa?
→
Deszczowa.[00:29:02]Андрей сконструировал прилагательное «deszczliwa» (по аналогии с рус. «дождливый») → польское deszczowa pogoda.
Ta powódź był, była na południu Polskie.
→
Ta powódź była na południu Polski.[00:30:39]«Polskie» → Polski (D. после «na południu»). Также колебание «był/była» — powódź женского рода → była.
Wiadomościów.
→
Wiadomości.[01:18:51]Андрей изобрёл окончание «-ów» для D. мн.ч. Wiadomości в D. l.mn. не меняется (как Mianownik мн.ч.).
Miłego przyjaciela. (на «łaskawy przyjaciel»)
→
Łaskawego przyjaciela.[01:24:09]Не расслышал прилагательное: учительница дала łaskawy, Андрей подставил miły. Само окончание D. (-ego przyjaciela) — верное.
Przepraszam, a почему «do dentysta» тоже dopełniacz… Tam должен być biernik.
→
«Do» ВСЕГДА требует Dopełniacz: idę do dentysty.[01:32:26]Андрей решил, что направление «иду к зубному» — это Biernik. Натали: предлог do всегда с Dopełniaczem. «Idę do domu, do garażu, do szpitala, do dentysty».
Nie wolę pić za bardzo kawy.
→
Nie wolę pić za dużo kawy.[00:08:51][DMYTRO] Za bardzo (слишком сильно) → za dużo (слишком много) — с количеством напитка нужно «dużo».
Nie boję się murz.
→
Nie boję się burzy.[00:16:03][DMYTRO] Burza → D. burzy (после bać się). Произнёс «murz» — смазал начало слова.
Nie, nie wyłączy. Nie wyłączymy telewizora.
→
Nie wyłączam telewizora.[00:16:30][DMYTRO] Путаница в лице/числе: «wyłączy» (3 л.) и «wyłączymy» (1 л. мн.ч.) вместо wyłączam (1 л. ед.ч. — речь о себе).
Ta powódź była w lipcu. (на вопрос «gdzie?»)
→
Ta powódź była na południu Polski.[00:30:19][DMYTRO] Ответил на «когда», хотя спросили «где». Натали: «Ale gdzie? Nie kiedy».
Nie bardzo gorąco i przyjemno pracować.
→
Nie jest bardzo gorąco i przyjemnie się pracuje.[00:03:15][HANIA] Наречие «przyjemno» (русизм) → польское przyjemnie. Польские наречия от прилаг. на -ny → -nie.
Czutliwa do, kiedy na dworze bardzo gorący.
→
Jestem wrażliwa, kiedy na dworze bardzo gorąco.[00:03:43][HANIA] 1) czutliwa — русизм «чувствительная» → wrażliwa. 2) «gorący» (прилаг.) → gorąco (наречие — про погоду на улице).
I brzydko czuję się.
→
Kiepsko się czuję.[00:03:56][HANIA] Brzydko = некрасиво (о внешности). О самочувствии — kiepsko / źle. Натали подсказала «kiepsko».
Ja mam taki budynok na cztery własnyka. Szeregówka.
→
Mam budynek na czterech właścicieli. Szeregowiec.[00:13:42][HANIA] Три русизма/украинизма: budynok → budynek; własnyka → właścicieli; szeregówka → szeregowiec (таунхаус).
Ja mam dużo tarasu.
→
Mam duży taras.[00:14:01][HANIA] Taras — мужского рода, считаемый предмет: «duży taras», не «dużo tarasu» (это как «много террасы»).
Nie lubię, kiedy goło lód na dworze.
→
…kiedy jest gołoledź na dworze.[00:14:38][TATIANA] «Goło lód» (два слова, калька) → одно слово gołoledź (гололёд).
Więc nie słyszysz, że na południu Polski jest powódź?
→
Więc nie słyszałeś, że…?[00:24:35][TATIANA] Читала диалог: «słyszysz» (наст. вр.) вместо słyszałeś (прош. вр., 2 л. м.р.) — по тексту.
Trudnieżko.
→
Trudno. / Ciężko.[01:08:30][TATIANA] Гибрид-русизм «трудно/тяжко» → польское trudno либо ciężko.
U nas w noc było otwarte okno i ja bardzo zmerzła.
→
W nocy było otwarte okno i bardzo zmarzłam.[00:05:45][PAULINA] 1) «w noc» → w nocy (Msc.). 2) «zmerzła» → zmarzłam (русизм «замёрзла» + пропуск -m 1 л.).
Nie na oścież, a na przypravetrivanie.
→
Okno było uchylone.[00:06:14][PAULINA] Русизм проветривание (вставила прямо русское слово) → польское «okno uchylone» (приоткрыто).
Ja już zamknęła i w pokoju trochę nagrywał się.
→
Już zamknęłam i w pokoju trochę się nagrzało.[00:06:34][PAULINA] 1) «zamknęła» → zamknęłam (пропуск -m, 1 л.). 2) nagrywał się (записывался) → nagrzało się (нагрелось) — перепутала похожие глаголы.
Nie mają dachu nad głową i pomocy medyczna.
→
…i pomocy medycznej.[01:17:46][PAULINA] Прилагательное не согласовано: pomocy medycznej (D. ж.р., прил. -ej), а не «medyczna» (M.).
Ja lubię, kiedy słoneczno i mrózno.
→
…kiedy słonecznie i mroźno.[00:11:03][WALERIA] Два наречия с русизмами: słoneczno → słonecznie; mrózno → mroźno (с ż и без -ó-).
Ja lubię zimie.
→
Lubię zimę.[00:11:20][WALERIA] «Zimie» (похоже на Msc./русизм) → zimę (B. после lubić).
Nie wziąłem portfelu i parasola.
→
Nie wziąłem portfela i parasola.[01:34:29][WALERIA] Portfel относится к группе «одежда/гардероб» → D. -a (portfela), не -u. Parasol — та же группа, его сказала верно.
Nie mam drogiego forda i rowera.
→
…forda i roweru.[01:36:04][WALERIA] Rower — название транспортного средства → D. -u (roweru). Ford (марка авто) — -a, его сказала верно.
Wychodzić w domu nie wziąłem.
→
Wychodząc z domu, nie wziąłem…[01:34:13][WALERIA] Нужен деепричастный оборот: wychodząc (выходя), не инфинитив «wychodzić». И z domu (D., откуда), не «w domu».
Ja lubię słońce, bo zawsze zimno mnie.
→
…bo zawsze jest mi zimno.[00:10:28][MARINA] Конструкция состояния: jest mi zimno (Celownik «mi»), не «zimno mnie» (Biernik).
Bada się je seismo, sejsmografem.
→
Bada się je sejsmografem.[00:38:09][MARINA] Запинка на слове sejsmograf — читала определение из учебника; в итоге выговорила верно.
Рутинные паттерны (сводка)
ANDREI: Систематически: пропуск/искажение Biernika после lubić («słoneczna pogoda», «lata i zima»); украинизмы (zachist); изобретение польских форм по русской модели («deszczliwa», «wiadomościów»); невнимание к прилагательному, которое даёт учитель.
DMYTRO: Путаница в лице/числе глаголов («wyłączy/wyłączymy» вместо «wyłączam»); смазанное произношение начала слов («murz» вместо «burzy»); отвечает не на тот вопрос (когда вместо где).
HANIA: Наречия по русской модели на -o вместо -ie («przyjemno», прил. «gorący» вместо нар. «gorąco»); русизмы/украинизмы существительных (czutliwa, budynok, własnyk, szeregówka); «brzydko» о самочувствии.
PAULINA: Пропуск -m в 1 л. ед.ч. прош. вр. (zmerzła, zamknęła); прямые вставки русских слов (przypravetrivanie); несогласование прилагательного в D. (pomocy medyczna).
WALERIA: Наречия с русизмами и лишним -ó- (słoneczno, mrózno); путаница -a/-u в D. муж. неживого (portfelu, rowera); инфинитив вместо деепричастия (wychodzić).
TATIANA: Гибриды русского и польского (trudnieżko, goło lód); при чтении диалога — неверное время глагола (słyszysz вместо słyszałeś).
Заметки от учителя (вне учебника)
Dopełniacz отрицает Biernik. Натали: «dopełniacz neguje swojego negatywnego brata biernika». Как только цепляем nie к глаголу, который брал Biernik, — переходим в Dopełniacz: «mam ogrzewanie» → «nie mam ogrzewania», «mam prąd» → «nie mam prądu». Это работает только для глаголов, которые в утвердительной форме требуют Biernik.
-a или -u у мужского неживого — главная трудность урока. Стратегия Натали: выучить группы, которые берут -u, а всё остальное по умолчанию — -a. Группы на -u: дни недели (poniedziałku), собирательные/вещественные (lasu, cukru, ryżu — НО chleba, sera!), абстракции/процессы/события (smutku, bólu, egzaminu, koncertu, obiadu), отглагольные (biegu, skoku, zeszytu, długopisu — «długo pisać → długopisu»), транспорт (roweru, autobusu — НО busa!), места/здания (sklepu, parku, domu — НО kościoła, dworca, szpitala!).
Слова на -a мужского рода берут женскую грамматику. Mężczyzna, tata, kolega, dentysta, poeta, optymista — несмотря на мужской род, в косвенных падежах склоняются как женские: D. mężczyzny, taty, kolegi, dentysty. Натали в шутку назвала их «альфонсами».
«Do» всегда требует Dopełniacz. После вопроса Андрея: предлог направления do + Dopełniacz, без исключений: «idę do domu, do garażu, do szpitala, do babci, do dentysty». Это один из контекстов D. наряду с негацией и глаголами типа szukać.
«Mogę» — это только «я». Ошибка была почти у всех в обеих группах: «drzewo mogę uderzyć». Натали: mogę = ja; для предметов и стихий — może: «lawina może zabić», «trzęsienie może», «drzewo może uderzyć». Аналогично глагол zabić в 3 л.: zabije (не «zabija», не «zabie»).
Четыре стихии (żywioły). Натали ввела слово żywioł через «Аватара»: четыре племени — ognia, wody, ziemi, powietrza. Żywioły (стихии) ≠ zwierzęta (животные). Когда стихия выходит из-под контроля (нехватка/избыток воды, огня, воздуха, нестабильная земля) — получается kataklizm.
Łacinizmy на -um не склоняются в единственном числе. Centrum, archiwum, laboratorium, muzeum — в ед.ч. не меняются ни в одном падеже: «jadę do centrum», «jestem w centrum». Во множественном — склоняются. Tatiana специально переспросила — да, во ВСЕХ падежах ед.ч. форма одна.
Чтение дат: склоняются обе последние цифры. «1997 rok» в контексте «когда» → «w lipcu tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego siódmego roku». Tysiąc и dziewięćset остаются, а 90 и 7 получают окончание -ego. Кресочка над «ó» в «powódź» — это НЕ ударение; поляки ударение не обозначают, это буква ó.
Серия «Wielka Woda» на Netflix (off-book рекомендация Натали) — 8 серий про наводнение 1997 года. Много вульгаризмов, потому что «ludzie, kiedy panikują, używają brzydkich słów» — сериал «z życia», не литературный. Заодно Натали отметила: «Polacy lubią przeklinać».
Чат с урока
00:11:21 Polish for Belarus 3: Słonecznie i mroźno
00:11:39 Polish for Belarus 3: Mokro
00:11:42 Polish for Belarus 3: Chłodno
00:52:05 Polish for Belarus 3: https://wordwall.net/play/113309/685/219
Транскрипт
Полный транскрипт урока:
transcript.md · запись:
C:/Projects/polish-a2/A2 Recordings/Episode 05 14-05-2026.m4a